24 Temmuz 2018

Yurtdışında yaşayan Türkler her yıl okulların tatil olmasıyla birlikte yaz tatilini geçirmek üzere Türkiye’ye geliyor. Hava yolu şirketlerinin uygun imkânlarından faydalananlar olduğu gibi, göçün ilk yıllarından beri bir kültür hâline gelen karayoluyla sılaya yolculuk yapanların sayısı da oldukça fazla.

Avrupa’nın farklı kentlerinde yaşayan Türkler, anavatanda aileleriyle daha rahat seyahat edebilmek, mümkün olduğunca farklı şehirleri gezip akraba ziyaretleri gerçekleştirebilmek için kendi araçlarıyla Türkiye’ye gelmeyi tercih edebiliyor. Bu da mesken ülkelerine ve yaşadıkları kentlere göre farklılaşmakla birlikte, bazen binlerce kilometre yol anlamına geliyor. Günler süren kara yolculuğu 50 yılı aşan göç tecrübesi içinde bir kültür hâline gelmiş durumda. Yıllar içerisinde yapılan yolculuklar, seyahat sırasında pekişen dostluklar, biriktirilen anılar ve anavatana hasret gurbetteki muhabbetlerin değişmez birer parçası.

Günler süren Türkiye yolculuğunda, hem seyahat esnasında dikkat edilmesi gereken farklı konuların hem de yıllardır arabayla anavatana gelen vatandaşlarımızın anılarının yer aldığı seyahat rehberi tadında dosyamızı sizler için hazırladık.

Sıla yoluna düşüyoruz: Gerekli evraklar neler?

Avrupa ülkelerinden anavatana karayoluyla seyahatte dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri gerekli evraklar ve araç düzenlemeleri. Güzergâh üzerindeki ülkelerden ve Türkiye sınır kapılarından sorunsuz geçişler için pasaportunuzun en az altı ay geçerli olduğundan emin olun ve gerekli olan evrakları yanınıza almayı unutmayın!

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan “Tatil Aydınlatma Projesi” aracılığıyla da güzergâh üzerindeki ülkelerle ilgili yol, gümrük ve güvenlik gibi birçok farklı konuda bilgi edinebilirsiniz.

“Sık kullanılanlar”: En çok tercih edilen güzergâhlar

Seyahatin başladığı kente göre farklı güzergâhlar üzerinden yolculuk yapmak mümkün. Bulgaristan üzerinden çizilen rota, en kısası olması sebebiyle son yıllarda en fazla tercih edilen güzergâh olma özelliğini taşıyor.

Anavatan için yola çıkan Türk toplumu, yalnızca karayolunu kullanabilecekleri gibi, İtalya üzerinden arabalı vapur/feribotla Yunanistan’a kadar seyahat edip, oradan karayolu veya deniz yoluyla da Türkiye’nin farklı kentlerine ulaşabiliyor. Deniz taşıtlarıyla kat edilen bu rotalar biraz daha uzun olsa da yolda sürücünün dinlenebilmesi açısından ve öncelikli olarak Türkiye’nin sahil şeridinde deniz tatili yapmak isteyenler için daha avantajlı.

Aile ekonomisi hesabı yapalım! Avrupa’da otoyol ücretleri ve vergiler

Avrupa’nın birçok ülkesinde otoyol ücretleri sabit bir meblağ üzerinden ‘vinyet’ şeklinde veya kat edilen mesafe temel alınarak ödeniyor. Ülkeye göre bazı köprü veya tünellerin kullanımı da ücrete tabi olabiliyor. Vinyetleri kredi kartı, banka kartı veya nakit ödeme şekliyle, ilgili ülkelerin yolunu kullanmadan önce almak gerekiyor; aksi takdirde farklı meblağlarda para cezasına çarptırılmak mümkün. Batı Avrupa ülkelerinden anavatana karayoluyla seyahat edecek vatandaşların, yola çıkmadan önce kullanacakları güzergâhtaki ücretli yolları tespit etmelerinde fayda var.

Türkiye rotası üzerinde yer alan ülkeler ve vinyet geçerlilik süreleri:

Hırvatistan, Sırbistan, Makedonya ve Yunanistan’da bazı otoyolların belirli kısımları için ücret talep ediliyor. Yol ücretleri mesafeye göre değişiyor ve otoban çıkışlarında veya kavşaklarda bulunan istasyonlardan temin ediliyor. Ayrıca bazı tünel ve köprü geçişlerinin de ücrete tabi olması mümkün. Kullanılacak güzergâh üzerindeki ücretli geçişleri yolculuk öncesinde araştırmanızı tavsiye ediyoruz. Bunun yanı sıra Bulgaristan’dan geçişlerde talep edilen ‘dezenfekte ücreti’ de uygulanmaya devam ediyor.

Türkiye’de OGS/HGS

Türkiye sınırları içerisinde bazı köprü ve otoyollarda tahsil edilen HGS ve OGS ücretleri yabancı plakalı araçları da kapsıyor. Yurtdışından arabayla seyahat eden vatandaşlar, Türkiye sınırlarına girmelerinden itibaren bütün ücretli geçişleri kullanabilir; ilk iki hafta içerisinde de en yakın PTT şubesinden gerekli ödeme kartlarını temin edebilirler. İki haftalık mühlet süresinin aşılması hâlinde para cezasının uygulandığını ve sınırdan geçişlere müsaade edilmediğini belirmekte fayda var.

                                                                                                                        Anavatana giriş: Gümrük kapıları ve hatırda kalan kuyruklar

Avrupa’nın farklı kentlerinden yaz tatilini geçirmek üzere karayoluyla anavatana seyahat eden vatandaşlar, Türkiye’nin Trakya bölgesinde yer alan 5 karayolu sınır kapısından ülkeye giriş yapabiliyorlar.

Hamzabeyli, Dereköy (Aziziye) ve Kapıkule sınır kapıları Bulgaristan üzerinden gelen yolcuların, İpsala ve Pazarkule sınır kapıları da Yunanistan üzerinden gelen yolcuların kullanabileceği gümrükler.

Yoğun olarak kullanılan güzergâh göz önünde bulundurulduğunda, sıla yolcuları en çok Kapıkule sınır kapısını tercih ediyor. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın verdiği verilere göre, 2015 yılında kaydedilen bütün araç giriş çıkışlarının yüzde 51’i Kapıkule sınır kapısından gerçekleştirildi. Bu yıl haziran ayında Kapıkule gümrük kapısından giriş yapan araç sayısı 23 bin 797 ile son yılların en yüksek rakamına ulaştı. Günde ortalama 793 araç sınırdan giriş yaparken ortalama 849 araç ise yine Kapıkule’den çıkış yapmış durumda. Geçen yılın verileriyle karşılaştırıldığında, araç girişlerinde yüzde 4, araç çıkışlarında ise yüzde 7 oranında bir artış gözleniyor. Geçtiğimiz yıllarda da Kapıkule’de yaşanan yoğunluğu ve uzayan bekleme sürelerini önlemek için yetkililer vatandaşları Pazarkule (Karaağaç) ve İpsala sınır kapılarına yönlendiriyor.

Sıla yolcularının kullandıkları güzergâh üzerindeki bazı ülkelerde yaşanan sıkıntılar da maalesef güncelliğini koruyor. Son dönemde yolcular arasında yapılan kamuoyu yoklamaları Bulgaristan’da sistematik ayrımcılık yaşandığı ve bekleme sürelerini uzatan keyfî uygulamalar yapıldığı yönünde. Sırbistan’da yeni yürürlüğe giren uygulama ise yolculara yüksek trafik cezaları ve yanlarında taşıdıkları yüksek miktardaki nakit parayı beyan etmeme durumunda cezai yaptırım öngörüyor.

Beklemeyin! Ön beyan sistemi

Sınır kapılarında yaşanan aşırı yoğunluk ve zaman zaman saatler süren bekleme kuyrukları her yıl sıla yolcuları için meşakkatli bir sürece dönüşüyor. Trakya Gümrük Bölge Müdürlüğü tarafından başlatılan ön beyan sistemiyle uzun bekleme sürelerinin kısaltılması hedefleniyor. Bu uygulamayla yabancı plakalı araç sahipleri taşıtlarıyla ilgili bilgileri “Özel Taşıtlar Ön Beyan Uygulaması” aracılığıyla veya “E- Devlet Kapısı” üzerinden sisteme girebiliyorlar.

Taşıt sahipleri cep telefonu, bilgisayar ve tabletle uyumlu mobil uygulama sayesinde Türk gümrüğüne gelmeden en erken 15 gün öncesinde araç ve araç sahibine ilişkin bilgileri (isim, soy isim, pasaport/kimlik numarası, doğum tarihi, adres, kişi ve taşıt ülkesi, sigorta poliçe numarası, plaka, şase numarası, marka, model, cins) sisteme kendileri girerek kayıt işlemlerini tamamlayabiliyor. Daha önce gümrük memurları tarafından gerçekleştirilen ve zaman kaybına sebep olan işlemin, bu sayede daha hızlı geçişleri mümkün kılması ve sola yolcularını rahatlatması hedefleniyor.

Ön beyan sistemiyle kaydedilen bilgiler gümrük kapılarındaki yetkili memurlar tarafından yalnızca kontrol edileceğinden, işlem süresi oldukça kısalıyor. Ancak hedeflenen hız ulaşılabilmesi için kaydı yapılan bilgilerin doğru olması önemli. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ön beyanda bulunacak kişilerin söz konusu bilgileri sisteme doğru ve dikkatli girmeleri gerektiğine dikkat çekiliyor.

Yabancı plakalı araç düzenlemeleri

Anavatana karayoluyla seyahat eden vatandaşları yakından ilgilendiren bir diğer konu ise yabancı plakalı araçlarla ilgili düzenleme. Kimlerin Türkiye’ye araçla giriş yapabileceği, ne kadar süre ile aracın yurtiçinde kalabileceği, yabancı plakalı taşıtları kimlerin kullanabileceği gibi vatandaşları doğrudan ilgilendiren sorular, sorunsuz ve konforlu bir izin dönemi geçirmek için önem taşıyor. Arabayla yurtiçinde kalınacak sürenin, hem Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca öngörülen gümrük uygulamaları hem de araç sigortasıyla ilgili düzenlemeler kapsamında değerlendirilmesi tavsiye ediliyor.

Sıla yolcularını ilgilendiren bir diğer konuyu da yanlarında getirebilecekleri ticari amaç taşımayan eşyaların niteliği ve miktarı oluşturuyor. Bu kapsamda, Türkiye sınır kapılarında uygulanan gümrük düzenlemelerine göre vatandaşların, birer kiloya kadar kahve, çay, çikolata, şekerleme ve 600 mililitreye kadar kolonya, parfüm ve krem gibi sıvıları yanlarında getirmeleri mümkün.

 

© DiasporaHaber